Πληροφορίες για τη νόσο COVID-19

COVID-19 και παιδιά: ερωτήσεις & απαντήσεις

Πηγή:    UpToDate

Ελεύθερη μετάφραση: Ε. Αθανασοπούλου, Α. Μακρής, Ιατρική Υπηρεσία Κολλεγίου



Τι είναι η νόσος COVID-19;

Η νόσος COVID-19 προκαλείται από τον νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2. Ο ιός πρωτοεμφανίσθηκε στα τέλη του 2019 και εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλο τον κόσμο. Τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο ασθενής με COVID-19 είναι συνήθως πυρετός, βήχας, δυσκολία στην αναπνοή κ.ά. Οι περισσότεροι ασθενείς με COVID-19 δεν νοσούν σοβαρά. Ορισμένοι όμως, σπανιότερα, ασθενούν βαρύτερα και χρειάζονται να εισαχθούν σε νοσοκομείο για να νοσηλευθούν. Σοβαρό πρόβλημα μπορεί να παρουσιασθεί όταν η λοίμωξη προσβάλλει τους πνεύμονες και προκαλεί πνευμονία. Απομόνωση των ασθενών, αλλά και των ατόμων που ήρθαν σε στενή επαφή με αυτούς, συστήνεται με στόχο την ελάττωση της διασποράς του ιού.

Πώς μεταδίδεται ο ιός SARS-CoV-2;

Ο ιός μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, κυρίως με σταγονίδια τα οποία εξέρχονται από το στόμα κατά το φτέρνισμα, τον βήχα ή την ομιλία ενός ατόμου που νοσεί.

Η μετάδοση είναι πιο εύκολη μεταξύ ατόμων που συγκατοικούν. Είναι πιθανό να μεταδοθεί επίσης, όταν τα άτομα συγχρωτίζονται και μιλάνε, τραγουδάνε, αγκαλιάζονται ή μοιράζονται φαγητό. Πιο σπάνια μεταδίδεται όταν κάποιος αγγίξει μία μολυσμένη επιφάνεια και στη συνέχεια ακουμπήσει το χέρι του στο στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί και από άτομα που δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα (ασυμπτωματικά). Για τον λόγο αυτό, η απομόνωση θεωρείται αποτελεσματικός τρόπος μείωσης της διασποράς του.

Είναι πιθανό να νοσήσουν τα παιδιά από COVID-19;

Ναι. Τα παιδιά κάθε ηλικίας είναι πιθανό να νοσήσουν από COVID-19. Σε σχέση με τους ενήλικες, είναι πολύ πιο σπάνιο να αρρωστήσουν σοβαρά, αλλά δεν αποκλείεται να συμβεί. Επιπλέον, τα παιδιά μπορεί να μεταδώσουν τον ιό σε άλλα άτομα. Αυτό μπορεί να είναι επικίνδυνο, ειδικά για ηλικιωμένα άτομα ή άτομα που έχουν άλλα προβλήματα υγείας.

Είναι τα συμπτώματα της COVID-19 διαφορετικά στα παιδιά από ότι τους ενήλικες;

Όχι, ιδιαίτερα. Στους ενήλικες, τα συχνότερα συμπτώματα είναι ο πυρετός και ο βήχας. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις, οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν πνευμονία με δύσπνοια.

Τα παιδιά με COVID-19 εμφανίζουν συχνότερα τα ίδια συμπτώματα, δηλαδή πυρετό και βήχα, είναι όμως λιγότερο πιθανό να αρρωστήσουν βαριά. Τα περισσότερα παιδιά με COVID-19 παραμένουν ασυμπτωματικά, δηλαδή δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα. Άλλα συμβατά συμπτώματα στα παιδιά μπορεί να είναι αίσθημα κόπωσης, ρίγος, πονοκέφαλος, πόνοι στους μυς, πονόλαιμος και δυσκολία στην κατάποση, δυσκολία στην αναπνοή, απώλεια γεύσης ή/και οσμής, πόνος στην κοιλιά, διάρροια, ναυτία ή έμετος. Επίσης, μπορεί να εμφανίσουν ρινική καταρροή ή συμφόρηση. Τα βρέφη μπορεί να εμφανίσουν μειωμένη σίτιση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, στα παιδιά έχουν παρατηρηθεί δερματικές εκδηλώσεις, όπως κοκκινωπές/μωβ κηλίδες στα δάχτυλα των χεριών ή των ποδιών τους και άλλα εξανθήματα. Δεν είναι όμως σαφές γιατί ή πόσο συχνά συμβαίνει αυτό.

Σοβαρή νόσος εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, με ορισμένα προβλήματα υγείας, όπως σοβαρές καρδιακές παθήσεις, δρεπανοκυτταρική νόσο, παχυσαρκία, διαβήτη τύπου 2 ή διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος λόγω μεταμόσχευσης οργάνων. Άτομα με σοβαρό άσθμα, κυστική ίνωση, διαβήτη τύπου 1, υψηλή αρτηριακή πίεση ή άλλες διαταραχές του ανοσοποιητικού (π.χ. λοίμωξη HIV ή συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές)  μπορεί επίσης να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο για βαρύτερη νόσηση.

Είναι πιθανό να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στα παιδιά η νόσος COVID-19;

Αυτό είναι πολύ σπάνιο, αλλά μπορεί να συμβεί. Υπήρξαν ελάχιστες αναφορές παιδιών με COVID-19 τα οποία ανέπτυξαν γενικευμένη φλεγμονώδη αντίδραση η οποία, εάν δεν αντιμετωπισθεί εγκαίρως, προκαλεί σοβαρές βλάβες οργάνων. Οι ειδικοί την αποκαλούν «Υπερφλεγμονώδες Σύνδρομο Πολλαπλών Συστημάτων στα παιδιά» (Multisystem inflammatory syndrome in children ή MIS-C). Τα συμπτώματα που εμφανίζονται είναι παρόμοια με μια άλλη πάθηση που ονομάζεται «νόσος Kawasaki» και περιλαμβάνουν πυρετό που διαρκεί περισσότερο από 24 ώρες, εξάνθημα, κόκκινα μάτια, έντονο πονοκέφαλο, κούραση, σύγχυση, ευερεθιστότητα, πόνο στην κοιλιά, έμετο ή διάρροια, δυσκολία στην αναπνοή. Εάν το παιδί εμφανίζει ανάλογη εικόνα, καλέστε αμέσως τον ιατρό για οδηγίες.

Τι πρέπει να κάνω εάν το παιδί μου έχει συμπτώματα;

Εάν το παιδί σας έχει πυρετό, βήχα ή άλλα συμπτώματα συμβατά με COVID-19, καλέστε το ιατρό του. Εκείνος θα σας υποδείξει τι να κάνετε και αν πρέπει να εξετάσει το παιδί ή αν χρειάζεται διαγνωστικό έλεγχο.

Εάν φροντίζετε το παιδί σας στο σπίτι, ο ιατρός του θα σας πει ποια συμπτώματα πρέπει να προσέξετε. Η κατάσταση της υγείας μερικών παιδιών με COVID-19, μετά από μία περίπου εβδομάδα ασθενείας, είναι πιθανό να επιδεινωθεί ξαφνικά. Ο ιατρός θα σας καθοδηγήσει σχετικά με το πότε θα πρέπει να τον καλέσετε και πότε θα πρέπει να ζητήσετε εκτάκτως βοήθεια.

Θα πρέπει να καλέσετε αμέσως για βοήθεια εάν το παιδί σας:

  • Αντιμετωπίζει προβλήματα στην αναπνοή
  • Έχει πόνο ή πίεση στο στήθος του
  • Έχει μπλε χείλη ή πρόσωπο
  • Έχει σοβαρό πόνο στην κοιλιά
  • Είναι συγχυτικό – δεν μοιάζει να μιλάει ως συνήθως
  • Δεν μπορεί να ξυπνήσει ή να παραμείνει ξύπνιο

Εάν έχετε μωρό και αντιμετωπίζει πρόβλημα με τη σίτισή του, θα πρέπει επίσης να καλέσετε το ιατρό σας.

Πότε θα χρειασθεί να κάνει το τεστ το παιδί μου;

Εάν ο ιατρός υποψιάζεται ότι το παιδί σας έχει COVID-19 θα σας παραπέμψει για διαγνωστικό έλεγχο. Ο μοριακός έλεγχος για τον νέο κορωνοϊό γίνεται με λήψη δείγματος από τη μύτη ή το στόμα του με ειδικό στυλεό (σαν μακριά μπατονέτα).

Εάν πιστεύετε ότι το παιδί σας ενδέχεται να έχει εκτεθεί στον ιό, αλλά δεν είναι δυνατό να κάνετε τεστ, ο ιατρός σας θα σας καθοδηγήσει. Πιθανώς θα σας συμβουλεύσει να κρατήσετε το παιδί σας σε απομόνωση στο σπίτι, μακριά από άλλα άτομα και να τον καλέσετε εάν τα συμπτώματά του επιδεινωθούν.

Πώς αντιμετωπίζεται η νόσος COVID-19 στα παιδιά;

Δεν υπάρχει γνωστή ειδική θεραπεία για την COVID-19. Τα περισσότερα υγιή παιδιά που νοσούν αναρρώνουν στο σπίτι και συνήθως βελτιώνονται μέσα σε μια ή δύο εβδομάδες.

Είναι σημαντικό να κρατήσετε το παιδί σας σε απομόνωση στο σπίτι και μακριά από άλλα άτομα, έως ότου ο ιατρός σας πει ότι είναι ασφαλές να επιστρέψει στις συνήθεις δραστηριότητές του. Το χρονικό διάστημα αυτό εξαρτάται από το πόσος καιρός έχει περάσει από τη στιγμή που το παιδί πρωτοεμφάνισε συμπτώματα και αν αυτά έχουν υποχωρήσει πλήρως.

Η επιστημονική κοινότητα μελετά αρκετές διαφορετικές θεραπείες για τη νόσο COVID-19. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι ιατροί συστήνουν τέτοιου είδους θεραπείες για παιδιά που νοσηλεύονται.

Πώς μπορώ να εκπαιδεύσω το παιδί μου να προφυλάσσεται από την COVID-19;

Δυστυχώς, δεν υπάρχει ακόμη εμβόλιο για την πρόληψη της διασποράς της COVID-19. Συνεπώς όλοι θα πρέπει να τηρούν τα μέτρα ατομικής προστασίας, ώστε να μειώσουν τις πιθανότητες να μολυνθούν και να επιβραδύνουν την εξάπλωση της λοίμωξης.

Εάν το παιδί σας είναι αρκετά μεγάλο, μπορείτε να το εκπαιδεύσετε:

  • Να φοράει μάσκα. Οι ειδικοί σε πολλές χώρες το έχουν προτείνει για το σύνολο του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών ηλικίας 2 ετών και άνω. Αυτό πρέπει να τηρείται αυστηρά όταν το παιδί είναι άρρωστο, ακόμη και αν δεν έχει συμπτώματα, ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες να μεταδώσει τη λοίμωξη. Επιπλέον, φαίνεται ότι βοηθά στην προστασία του ιδίου από άλλους που νοσούν.

    Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε μια προστατευτική υφασμάτινη μάσκα για να καλύψετε το στόμα και τη μύτη του παιδιού σας. Οι υφασμάτινες μάσκες λειτουργούν καλύτερα εάν διαθέτουν πολλά στρώματα υφάσματος.

  • Να τηρεί κοινωνική απόσταση. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κρατάει αποστάσεις από τα υπόλοιπα άτομα, ακόμη και αυτά που είναι υγιή. Ο στόχος είναι να επιβραδυνθεί η εξάπλωση του ιού που προκαλεί την COVID-19. Η απομόνωση του παιδιού στο σπίτι, όταν κριθεί απαραίτητο, αποτελεί αποτελεσματικό τρόπο για την προστασία του ιδίου αλλά και των άλλων.
  • Να τηρεί σωστή υγιεινή των χεριών. Πρέπει να διδάξετε τα παιδιά σας να πλένουν συχνά και σωστά τα χέρια τους με σαπούνι και νερό. Βεβαιωθείτε ότι τρίβουν τα χέρια με σαπούνι για τουλάχιστον 30 δευτερόλεπτα, καθαρίζοντας τους καρπούς, τα νύχια και ανάμεσα στα δάχτυλα. Στη συνέχεια θα πρέπει να τα ξεπλένουν πολύ καλά με νερό και να τα στεγνώνουν με μια χαρτοπετσέτα που απορρίπτουν σε καλάθι αχρήστων.

    Το πλύσιμο με σαπούνι και νερό είναι αποτελεσματικό. Όμως, αν το παιδί σας δεν βρίσκεται κοντά σε νεροχύτη, μπορεί να χρησιμοποιήσει ένα απολυμαντικό χεριών για να καθαρίσει τα χέρια του. Τα απολυμαντικά με τουλάχιστον 60% αλκοόλ είναι τα ενδεδειγμένα.

    Προσοχή: διατηρείτε το απολυμαντικό μακριά από μικρά παιδιά, γιατί το αλκοόλ μπορεί να είναι επιβλαβές σε περίπτωση κατάποσης. Εάν το παιδί σας είναι μικρότερο των 6 ετών, βοηθήστε το όταν χρησιμοποιεί απολυμαντικό.

  • Να αποφεύγει να αγγίζει το πρόσωπό του με τα χέρια, ειδικά το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια.

Τα μικρότερα παιδιά χρειάζονται βοήθεια και συχνές υπενθυμίσεις για να μπορέσουν να πετύχουν τα παραπάνω.

Χρήσιμο υλικό:

Τι άλλο πρέπει να γνωρίζει η οικογένειά μου για την κοινωνική απόσταση;

Η τήρηση αποστάσεων μεταξύ των ατόμων είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για τον έλεγχο της εξάπλωσης του ιού. Αυτό ισχύει γιατί ο ιός εξαπλώνεται εύκολα μέσω στενής επαφής και δεν είναι πάντα δυνατό να γνωρίζουμε ποιος έχει μολυνθεί.

Το καλύτερο για την υγεία των παιδιών είναι να παραμένουν δραστήρια στον καθαρό αέρα. Είναι φυσιολογικό και απαραίτητο να συναναστρέφονται και να παίζουν με τους φίλους τους, αλλά είναι εξίσου σημαντικό να γνωρίζουν τους κινδύνους και τα μέτρα προστασίας.

Όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους, λάβετε υπόψη ότι:

  • Ο ιός μπορεί να εξαπλωθεί τόσο σε εσωτερικούς όσο και σε εξωτερικούς χώρους, όμως είναι λιγότερο πιθανό στους εξωτερικούς.
  • Σε δημόσιο πάρκο ή παιδική χαρά, είναι προτιμότερο να αποφεύγετε τον συνωστισμό και να πηγαίνετε όταν δεν είναι γεμάτα με κόσμο.
  • Τα παιδιά ιδανικά θα πρέπει να απέχουν 1,5-2 μέτρα από άλλα άτομα, ακόμη και όταν βρίσκονται με φίλους τους.
  • Όσο περισσότερα άτομα έρχονται σε επαφή με το παιδί σας και όσο πιο συχνά το κάνετε αυτό, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος εξάπλωσης του ιού. Για αυτόν τον λόγο, είναι καλύτερο να περιορίσετε τα άτομα που συναναστρέφεστε σε λίγες φιλικές ή συγγενικές οικογένειες και τον χρόνο παιχνιδιού με άλλα παιδιά.
  • Το συχνό πλύσιμο των χεριών και η χρήση προστατευτικής μάσκας βοηθούν επίσης στη μείωση του κινδύνου για το παιδί σας και τους άλλους.

 

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να αντιμετωπίσει το άγχος;

Είναι φυσιολογικό το παιδί να αισθάνεται άγχος ή ανησυχία για τη νόσο COVID-19. Είναι επίσης φυσιολογικό να αισθάνεται μοναξιά όταν δεν επιτρέπεται να έχει τις συνηθισμένες δραστηριότητες ή να δει φίλους και συγγενείς.

Μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας:

  • Μιλώντας σε αυτό με απλά λόγια κατάλληλα για την ηλικία του για τη νόσο COVID-19 και εξηγώντας του ότι η τήρηση κοινωνικής απόστασης και η χρήση μάσκας είναι πολύτιμη. Μπορείτε επίσης να αναφέρετε, ότι τηρώντας τα μέτρα, η οικογένειά σας βοηθά στην προστασία και των άλλων ανθρώπων στην κοινότητα.
  • Εάν το παιδί σας ανησυχεί, είναι σημαντικό να τονίσετε ότι οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αρρωσταίνουν σοβαρά και δεν καταλήγουν από COVID-19.
  • Αγοράζοντας μια υφασμάτινη μάσκα που του αρέσει και είναι άνετη. Μπορείτε να εξασκηθείτε μαζί στη χρήση της και να το ενθαρρύνετε να τη φορά. Να αποφεύγετε τα αρνητικά σχόλια σε σχέση με τη χρήση της μάσκας όταν βρίσκεστε μπροστά του.
  • Περιορίζοντας την έκθεσή του σε σχετικές ειδήσεις στην τηλεόραση ή το Διαδίκτυο.
  • Βρίσκοντας δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε μαζί.
  • Βοηθώντας το να διατηρήσει επαφή με φίλους και συγγενείς.
  • Φροντίζοντας την υγιεινή διατροφή του και την καθημερινή του άσκηση.